Open Boek en Vol van Lezen

Open boek, handboek Leesbevordering

In Open Boek, handboek leesbevordering wordt een heldere visie op leesonderwijs geschetst, die van veel praktische voorbeelden voorzien wordt. Kernpunt van de visie is de opvatting dat lezen een vorm van indirecte, eenzijdige communicatie is die vraagt om een persoonlijke interpretatie. Daarmee wordt een vernieuwende aanpak van het leesonderwijs mogelijk in wisselwerking met het gebruik van methodes. Open Boek, handboek leesbevordering is bestemd voor leescoördinatoren, leerkrachten, bibliotheekmedewerkers met een onderwijstaak en iedereen die met kinderboeken werkt.

Recensie NBD–Biblion:
“(…) In deze herziene druk zijn de meest recente inzicht verwerkt over leesontwikkeling en leesbevordering, zijn er nieuwe boeken en auteurs opgenomen en worden mogelijkheden genoemd om lezen binnen het curriculum volop aandacht te geven. Ook is de visie op leesonderwijs en -bevordering verder geconcretiseerd. De meeste ruimte is, heel praktisch, gereserveerd voor uitgebreide beschrijvingen en werkvormen leesbevordering. Theorie en praktijk komen zo mooi samen. Prettig vormgegeven boek in tweekolomsdruk waarin de liefde voor het kinderboek van de pagina spat: door de inhoud, maar ook door de grote kinderboekenillustraties in kleur en de gedichten bij elk hoofdstuk. Het lukt de auteur goed om zijn eigen inspiratie op anderen over te brengen. (…)”

Bestel het boek hier.

De cursus Open Boek, opleiding leescoördinator

‘Open Boek’ is een begrip op het gebied van leesbevordering. De cursus ‘Open Boek, opleiding leescoördinator – ontwikkeld door Jos Walta – wordt in samenwerking met Stichting Lezen landelijk verspreid via Openbare Bibliotheken. De cursus zorgt ervoor dat een schoolteam over één of meerdere leescoördinatoren kan beschikken. Een leescoördinator is de spin in het web van de leesbevordering. Een aantrekkelijke schoolbibliotheek is daar de motor van, campagnes zorgen voor krachtige impulsen. Leeswerkvormen worden in samenhang gepresenteerd. De centrale werkvorm is de boekenkring: de rotonde van de leesbevordering. Aantrekkelijke boeken zorgen voor leesplezier, een belangrijke voorwaarde voor leesmotivatie. Leesplezier ontstaat als teksten tot leven worden gebracht.

Cursus Open Boek 3.0 – 2021

In deze versie wordt de visie op leesbevordering en leesonderwijs gespecificeerd in vier pijlers:
⦁ De leerkracht neemt de regie over het leesonderwijs
⦁ Kinderboeken staan centraal, die zorgen voor leesplezier en/of leesinteresse
⦁ Lezen als indirecte, eenzijdige communicatie vraagt om interpreterend lezen
⦁ Samenhang in de leeswerkvormen
De inhoud van de cursus is niet alleen geschikt voor leerkrachten die de taak van leescoördinator op zich willen nemen, maar zeker ook voor individuele leerkrachten.

De opbouw van de cursus Open Boek 3.0:

Bijeenkomst 1: “I say: Blijf in jezelf believen”
Open Boek – visie op leesonderwijs
  • De vier pijlers van de Open Boek-visie op leesonderwijs:
    – De leerkracht neemt de regie: Het Pizzamodel (V1.2)
    – Kinderboeken centraal en het beslissende boek (V1.1)
    – Lezen als indirecte communicatie:
    Interpreterend lezen en een tekst tot leven brengen
    Trainen van leesvaardigheden vanuit uit een tekst
    – Samenhang in de leeswerkvormen
  • Acht boekensoorten en hun functies
  • De leescoördinator als spin in het web (V1.3)
  • Jaarplanideeën en praktijkopdrachten
Bijeenkomst 3: “Je weet niet wat je in handen hebt”
Werken met informatieve boeken
  • Soorten informatieve boeken
  • Leesontwikkeling met informatieve boeken: drie dimensies van lezen
  • Analysemodel voor informatieve boeken/teksten
  • Werkvormen: Een andere aanpak van spreekbeurten en werkstukken: mondelinge en schriftelijke presentaties
  • Vaardigheidsoefeningen afleiden uit informatieve teksten (VT)
  • Mini-workshop: Mondelinge presentatie
  • Praten over informatieve teksten: Vertel eens (VE)
  • Vragenrondje over campagnes
  • Jaarplanideeën en praktijkopdrachten
Bijeenkomst 5: “Is het een opdracht of een cadeau?
Werken met gedichten
  • De werkvorm Vertel eens… toegelicht
  • Voordragen van en werken met gedichten
  • Mini-workshop: Werken met poëzie
  • Vaardigheidsoefeningen afleiden uit gedichten
  • Inroostering werkvormen en schrappen in methodes
  • Vragenrondje over geïntegreerde werkvormen
  • Eindopdrachten cursus Open Boek 3.0: Praktijkopdracht en jaarplan
  • Evaluatie van Open Boek 3.0
  • Vervolg op Open Boek 3.0: cursus Open Boek practicum en opleiding Vol van Lezen
Bijeenkomst 2: “Hoho, wacht nou maar even af”
Interpreterend Leren Lezen
  • Interpreterend leren lezen: techniek, begrip én beleving (LL) (V2.1) en (V2.2)
  • Mini-workshop: Vormgeven van een instructieles
  • De werkvormen: duolezen en/of tutorlezen
  • Boekenaanbod voor beginnende lezers
  • Rol van ouders bij leren lezen (V2.3)
  • Een tekst tot leven brengen (TL)
  • Vragenrondje over de schoolbibliotheek
  • Jaarplanideeën en praktijkopdrachten
Bijeenkomst 4: “Want op het moment dat dit verhaal begint…”
Werken met verhalende boeken
  • Soorten verhalende boeken en genres
  • Leesontwikkeling met verhalende boeken: drie dimensies van lezen
  • Verhaalanalyse model voor verhalende teksten
  • Werkvormen: vrijlezen, de boekenkring en het leeslogboek
  • Vaardigheidsoefeningen afleiden uit tekst en beeld (VT)
  • Mini-workshop: De boekenkring
  • Praten over verhalende teksten: Vertel eens (VE)
  • Vragenrondje over de beknopte geschiedenis van de jeugdliteratuur
  • Jaarplanideeën en praktijkopdrachten
Afronding van de cursus Open Boek 3.0, opleiding leescoördinator

Om de cursus Open Boek 3.0 succesvol af te ronden bestaat de eindopdracht uit twee delen:

  • Een praktijkopdracht voor de eigen groep in samenwerking met de groep van een collega.
  • Een opzet voor een praktisch jaarplan – waarin een professionaliseringsonderwerp is opgenomen- dat je als leescoördinator gaat uitvoeren. In het jaarplan laat je zien hoe je de Open Boek – visie op leesonderwijs binnen het team wilt verspreiden. Het jaarplan is onderdeel van het leesplan.

Zowel praktijkopdracht als jaarplan dienen te beantwoorden aan de gestelde criteria.
Bovendien dient ter verkrijging van het certificaat aan de 80% aanwezigheidseis te worden voldaan.

Cursusdata 2021:

De cursus Open Boek wordt gegeven door Jos Walta en Jozefien de Leest, op vijf maandagavonden van 19.00 tot 22.00 uur in kinderboekwinkel de Boekenberg. De cursusdata zijn: 27 september, 11 oktober, 1 november, 15 november en 29 november. De afsluiting is op 22 januari.

Kosten: € 450,- p.p. inclusief handboek en werkmap.



    Jeugdliteratuur als rijke bron voor het onderwijs

    Vol van Lezen, opleiding specialist jeugdliteratuur en basisonderwijs

    De opleiding ‘Vol van Lezen’ – ontwikkeld door Jos Walta en Martijn Hensgens taalspecialist basisonderwijs (onderwijsadviesbureau Vol van Leren) – leidt op tot specialist jeugdliteratuur basisonderwijs. De cursus is bestemd voor individuele leerkrachten die intensief gebruik willen maken van jeugdliteratuur in hun groep. Kinderboeken zijn het uitgangspunt voor het verdiepen van taal- en leeswerkvormen in combinatie met wereld oriënterende en kunstzinnige thema’s.
    Degenen die de opleiding hebben afgerond zijn in staat kinderboeken te gebruiken voor taal- en leeswerkvormen naast de koppeling tussen de inhoud van een boek en onderwijsinhouden. Deze opleiding wordt ook aangeboden door een aantal Pabo’s.

    In Eindhoven wordt de cursus komend schooljaar verzorgd door de ontwikkelaars; Jos en Martijn. In tien bijeenkomsten wordt vanuit veel verschillende invalshoeken en vakgebieden concreet en praktisch getoond hoe de inzet van kinderboeken een meerwaarde kan hebben boven regulier methodisch werken. Daarbij gaat het niet alleen om literatuureducatie maar o.a. ook om technisch en begrijpend lezen, schrijven (stellen), mondelinge taalvaardigheid (o.a. door presenteren), wereldoriëntatie en kunstzinnige vorming.

    De bijeenkomsten vinden plaats op woensdagavond in De Boekenberg van 19.00 tot 22.00 uur. De kosten bedragen € 1.500,-, inclusief een boekenpakket. We starten op woensdag 15 september 2021. De andere cursusdata zijn 13 oktober, 3 november, 8 december, 12 januari, 16 februari, 9 maart, 6 april, 18 mei, 15 juni en 6 juli. Voor meer informatie of inschrijven, mail naar martijn.hensgens@volvanleren.nl.